Μια από τις πιο συναρπαστικές εμπειρίες στην Κρήτη είναι η πεζοπορία στο φαράγγι της Σαμαριάς, το μεγαλύτερο σε μήκος σε όλη την Ευρώπη. Πρόκειται για το δεύτερο δημοφιλέστερο αξιοθέατο του νησιού, αφού προσελκύει κάθε χρόνο μισό περίπου εκατομμύριο επισκέπτες. Δεν χρειάζεται να είστε μαθηματικός για να υπολογίσετε τον αριθμό των τουριστών που περπατούν το φαράγγι τους καλοκαιρινούς μήνες. Αν σκεφτείτε ότι ανέρχονται σε μερικές χιλιάδες κάθε μέρα, εύκολα μπορείτε να κάνετε τους υπολογισμούς.

Η καλύτερη εποχή για να το επισκεφθείτε είναι στα τέλη της άνοιξης ή στις αρχές του φθινοπώρου, για να έχετε την ευκαιρία να εκτιμήσετε το μεγαλείο του και να το απολαύσετε με περισσότερη ησυχία. Ακόμα όμως και αν χρειαστεί να το διανύσετε μαζί με τόσο κόσμο, είναι κάτι που σίγουρα αξίζει τον κόπο."Ακόμα όμως και αν χρειαστεί να το διανύσετε μαζί με τόσο κόσμο, είναι κάτι που σίγουρα αξίζει τον κόπο."

Συνολικά η διαδρομή είναι 17 χλμ. και οι περισσότεροι την καλύπτουν σε 5 με 7 ώρες. Σε ορισμένα σημεία το έδαφος είναι τραχύ και η πεζοπορία καθόλου εύκολη, όμως αρκεί να έχει κανείς καλή φυσική κατάσταση και να προσέχει. Φορέστε παπούτσια πεζοπορίας και πάρτε μαζί σας νερό και φαγητό - αν και νερό θα βρείτε στις πηγές κατά μήκος της διαδρομής.

Θα ξεκινήσετε από ένα μεγάλο και σηματοδοτημένο χώρο στάθμευσης στα νότια του χωριού Ομαλός, όπου υπάρχουν διαθέσιμα καταλύματα, αρκεί να έχετε κάνει κράτηση από πριν. Με αυτό τον τρόπο μπορείτε να προλάβετε την πολυκοσμία ξεκινώντας νωρίς το πρωί. Το φαράγγι ανοίγει στις 6.00 π.μ. Κρατήστε το εισιτήριό σας γιατί αργότερα θα σας χρειαστεί.

Από το χώρο στάθμευσης προχωρήστε ευθεία προς τα εκεί που γράφει "Ξυλόσκαλο". Πρόκειται στην ουσία για ένα απότομο φιδωτό μονοπάτι, που είναι σκαμμένο στο βράχο και έχει στις δύο πλευρές του ξύλινα κάγκελα για στήριξη και προστασία. Το σημείο αυτό είναι ένα από τα θεαματικότερα της διαδρομής, καθώς το φαράγγι κατηφορίζει σε βάθος 700 μέτρων ύστερα από 3 μόλις χλμ. πεζοπορίας. Στο βάθος βρίσκεται το εκκλησάκι Άγιος Νικόλαος, όπου θα βρείτε παγκάκια σε περίπτωση που χρειάζεστε λίγη ξεκούραση μετά τη δύσκολη κατάβαση.

Στην πορεία το μονοπάτι φαρδαίνει και για λίγο συνεχίζει σε οριζόντιο έδαφος, διανύοντας πότε τη μία και πότε την άλλη όχθη του ρυακιού που κυλάει στη μέση του φαραγγιού. Το χειμώνα και στις αρχές της άνοιξης που λιώνουν τα χιόνια το ρυάκι μετατρέπεται σε ορμητικό χείμαρρο, γι' αυτό και το φαράγγι παραμένει κλειστό μέχρι το Μάιο.

Ύστερα από 6,5 χλμ. πεζοπορίας στο βάθος του φαραγγιού, αριστερά από το μονοπάτι θα δείτε το εγκαταλειμμένο χωριό Σαμαριά, οι κάτοικοι του οποίου έφυγαν το 1962, όταν το φαράγγι ανακηρύχθηκε εθνικός δρυμός. Κατόπιν σας περιμένει το πιο συγκλονιστικό κομμάτι της διαδρομής, το σημείο όπου το φαράγγι στενεύει τόσο, που στις λεγόμενες Σιδερόπορτες φτάνει μόλις τα 3 μ. πλάτος και τα τοιχώματά του υψώνονται επιβλητικά 300 μ. από πάνω.

Κατόπιν φαρδαίνει πάλι και μπαίνετε σε μια πιο ανοιχτή κοιλάδα, όπου βρίσκεται ένα άλλο εγκαταλειμμένο χωριό, η Σαμαριά. Εκεί για λόγους ασφάλειας θα πρέπει να παραδώσετε το εισιτήριό σας, έτσι ώστε να είναι σίγουρο ότι βγήκατε από το φαράγγι.

Είκοσι λεπτά μακρύτερα βρίσκονται το χωριό Αγία Ρουμέλη και η θάλασσα - δροσερή και προκλητική για τα κουρασμένα σας πόδια. Υπάρχουν δωμάτια προς ενοικίαση, αλλά και καραβάκια που σας πηγαίνουν σε άλλα παραλιακά χωριά (κυρίως στη Χώρα Σφακιών) απ' όπου μπορείτε να επιστρέψετε στα Χανιά ή στο Ρέθυμνο με λεωφορείο. Λεωφορεία συνδέουν το φαράγγι με τα γύρω χωριά και τις πόλεις κάθε απόγευμα το καλοκαίρι.

Πηγή: Περιοδικό RAM, τεύχος Ιουνίου 2004